© Лидия Иксанова, 2022
ISBN 978-5-0059-1798-0
Создано в интеллектуальной издательской системе Ridero
Кунам Йошкар-Ола эше ласкан мала,
Да кынелеш Какшан гыч эплын тӱтыра,
Эҥерӱмбалне ик еҥ шып, тарваныде, шога
Да Юмо дене шыпак, эркын, кутыра.
«О, Юмо, тиде мландылан пу тыныс кечылам,
Ты мландыште ила сай калык, кумылан,
сулен налын пиалым пашаж дене тек ила,
Йочам куштен да куанен, кумалын юмылан…»
Нӧлтеш ал ӱжара, Чарла ӱмбаке кынелеш.-
Йӱлат эр кечыйол дене ший-шӧртньӧ купол-влак.
«Ойленыт, кугыжан ола ты верыште кушкеш,
Но Мланде кугыжан вет огыл, Кавасе Юмынан». *
Тора кугезе Лапланэл эстон вел эрге
Толын Марий Элыш «унала»
Да кодын тудым, калыкшым, «пашаштым» аралаш
Тушман, осал да йоҥылыш дечын.
Шогалын курымлан
Да «йомын коштшо-шамычым»
ӱшан ден юмо дек кондаш.
Кумда кӱ площадь тып
Айдемын йол йымалныже кия,
А тудо ок тарване, пеш ласкан шогалын, кӱэмалт,
Тоям тоялын, Юмо шовыч дене леведалт-
Шинчаште – Чын да Волгыдо:
Российын патриарх.
*Йошкар-Ола да Мари
митрополит Иоаннын мутшо.
Эстон – кугезе финно-угор-влакын вер.
Марий чонлан мÿймланде ава вел.
Ала-кунам акрет кугезе калык-влак
Лакемыныт, иленыт тиде мландыштак.
Касвел кундем мардеж юалгыж ден
Айдемын чонжым кылмыктен пуэн.
О Балтик сер! Ӱшан ден ончышо-влаклан
Петыренат тый южгунам корным молан?
Марий да финн, эстон да вепс, хант, манси да мордва…
Мыняре калыклан финн-угор – ик ава!
Пÿртÿс – тÿняште ил (ы) ше юзо вий.
Чыла кÿлеш, иктаж-мо деч посна илаш ок лий!
Кава кÿшÿч леведын мландым лып.
Кунам эр тыныс, тунам тыште тып.
Пыл-шамыч ÿлыч ийын чоҥештат
Икшырымын. – Шке семын. – Чын ыштат.
Вÿд илышлан шке акылжым пуа. —
Сандалыкыште шкенжыным пÿа.
Ме кызытат, миен тол (ы) на гын туш,
Она «ончо» йот мландышке нигуш.
Шупшеш марий-влакым мотор тора.
Тораште шукыштым вуча Таллин ола.
Кö лийын тушто, огеш мондо иканат.
Ош кÿ гыч чоҥымо пöрт-влак эше шогат.
Пöрт-шамыч вуйыштыжо – вулно, той
Еҥ але янлык пöрдыт. —Южышт огыт кой.
Урем мучко кает, йол йÿк шокта —
Кÿ йырымваш опталтын – шылтыкта.
Чыла урем тÿҥ верыш намия.
Кает – кугу тÿшкан ужашыже лият.
Сырам йÿаш пурет. – Ик курым гычын вес.
Эре тыгак. Тачат ялт тудо чес.
Кÿзет гын тошто замокын тошкалтыш ден,
Ужат, йырваш ончалын: мом эстон ончен.
Католик-влакын черкышт шып шога:
Ӱшаныше Иисуслан ÿшанаш шона.
Кузе пуреныт ожно туш еҥ-влак,
Тачат шке ешышт ден пурат тугак.
Мылам пиал логалын Таллиныш мияш. —
Кÿлеш ыле мылам акрет кугезе годсо мландыште лияш.
Санкт-Петербург гыч лийын Микал Александрович, аман,
А тукымышто – сар да кугыжаныш еҥ чылан.
Но огеш пале Ридигер-влакым, тунам
Война дене Российыш толын Наполеон кунам!
Геройын шÿлышыжö дене кушкын да илен
Ачаже Алексейын. Эргыжлан вара пуен.
Тунемын Питерыште Михаил. Лияш шонен
Сай правовед, законым чот шымлен.
Эстонийышке, эмиграцийышке еш каен.
Тыге гимназийышке, тушко, тунемаш пурен.
Тунамсе жапыште тунемше рвезе еҥ
Поян чон кумыл ден шÿлен илен.
Нужна илыш ыш керт ончылеҥлан
Ыштен чаракым. – Тÿвыра ыле поян.
Ӱдырьеҥ дене рвезе еҥ-влакше, чот, погынен,
У илыш, эрык верчын кутырен.
Кеч ешыште и кочкыш – тау юмылан —
Вÿд, кинде да пареҥге ик шÿрлан.
Туге гынат ачаже тауштен, кумал,
Шкеж гае-шамыч ден келшен, кычал.
Аваже Ревельыште шочын. Лÿмжö – Елена.
А ешышт поян огыл ыле, оксалан нужна.
Туге гынат шÿм-чон поянлыклан
Ача-аваже тудым туныктен шоген – улан.
Студент-влак православий ден илен,
Ямдылалтыныт, юмылан служитлаш шонен.
Еҥ-влак илышым сайыш савыраш да вашталташ.-
РСХД – сай ÿдыр дене рвезым ышташ ваш.
Ава тÿняште кажне еҥын икте вел,
Ава мом шÿмышкö опта, лач тудо шерге вет.
«Тый, эргым, лий ушан, тый, эргым, лий шотан» -,
Тыге ойлен ава эре, йуд-кече Алексийлан.
«Нужналан полшо, шужышылан киндым пу,
Ия гына шÿм-чонышкетше корным ынже му,
Ит ончо еҥын погыжым, тый ит лий сутло еҥ,
Ит кошт кучен нигöлан шыдым, ит кошт кыжганен», —
Ойлен ава, шинчаш ончен да уло чон ден ÿшанен,
Вет мöҥгыштö тыгай закон лийын, ышт шого ÿчашен.
Ава пален: ох, эргыжым посна чот колеян корно вуча,
Ок пале веле эше тидым шкеже шол йоча.